Tourism Logistics - โลจิสติกส์สำหรับการท่องเที่ยว

Home ตำราเรียน ทฤษฎีเกมส์ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการทำการทดลองทฤษฎีเกมส์
Welcome


Tourism
Logistics



CMSE
Conference



Journal EEQEL




คลังหนังสือ
Komsan
Suriya



















ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการทำการทดลองทฤษฎีเกมส์ Print E-mail
คมสัน  สุริยะ
6  มิถุนายน 2553


บทความนี้จะได้แนะนำข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการทำการทดลองด้วยทฤษฎีเกมส์  ข้อปฏิบัติเหล่านี้ถือเป็นเรื่องเคร่งครัดในสำนักวิชาการของ Reinhard Selten  ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ในปี ค.ศ. 1994   อาจารย์ของผมคือ Claudia Keser  เป็นลูกศิษย์สายตรงของอาจารย์ Selten  และมหาวิทยาลัยของผมมีห้องปฏิบัติการทฤษฎีเกมส์ชื่อว่า  Goettingen  Laboratory of Behavioral Economics 


1. ผู้วิจัยจะทำการทดสอบกับกลุ่มตัวอย่างกลุ่มเดิม ตลอดทุกสถานการณ์จำลอง
 
ความเห็น:   ปกติไม่ทำกัน เพราะกลุ่มทดลองเดิมจะเกิดการเรียนรู้   การทดลองเงื่อนไขที่ต่างออกไปต้องใช้กลุ่มทดลองใหม่เสมอ   หากปล่อยให้เกิดการเรียนรู้ การวิเคราะห์จะไม่ง่ายอีกต่อไป   เพราะจะต้องวิเคราะห์ว่า ผลลัพธ์จะออกมาครั้งละเก้าอัน ไม่ใช่อันเดียวเก้าครั้ง   ซึ่งรูปแบบที่เป็นไปได้มีถึง 9 แฟคทอเรียล   มันยุ่งยากมากเขาจึงใช้กลุ่มทดลองใหม่ไปเลย  แล้วพยายามควบคุมกลุ่มทดลองให้คล้าย ๆ กัน    
 


2. ผู้วิจัยจะจัดทำแบบฟอร์มที่ระบุกฎกติการวมถึงขั้นตอนการทดลองให้ผู้เล่นอ่าน
 
ความเห็น: ปกติผู้วิจัยต้องอ่านกติกาให้ผู้เข้ารับการทดลองฟัง ไม่ให้ผู้เข้าทดลองอ่านเอง เพราะอาจจะเกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อน   แล้วมีแบบทดสอบให้ทำ หากทำถูกทั้งหมดแสดงว่าเข้าใจกติกา จึงจะปล่อยให้เข้ารับการทดลองได้
 



3. เปิดรับสมัครผู้ถูกทดลองล่วงหน้าอย่างน้อย 1 สัปดาห์ก่อนการทดลอง  
 
ความเห็น: อาจจะไม่พอ ต้องประมาณหนึ่งเดือนหรือสองเดือน เพราะต้องใช้คนมาก และต้องนัดหมายให้ดี หากมาไม่ครบในการทดลองสักครั้งจะเป็นเรื่องใหญ่   ต้องให้แน่ว่าคนจะมาครบทุกครั้งนะครับ แล้วที่สำคัญห้ามชวนคนที่รู้จักกันมา เพราะอาจจะเกิดการสมยอมกันได้   นี่สำคัญมาก คนที่มาทำการทดลองแต่ละครั้งต้องคละคณะฯ และชั้นปี ไม่อย่างนั้นถือว่าวิธีการศึกษามีปัญหา ทดลองไปก็อาจจะไม่ได้รับการยอมรับ  ต้องป้องกันไว้ก่อนจะดีกว่า
 
 
 

4. เมื่อเสร็จสิ้นการทดลอง ผู้วิจัยดำเนินการชำระบัญชีตามผลลัพธ์สุทธิที่ผู้เล่นแต่ละฝ่ายได้รับ  แล้วแจ้งคะแนนให้ทราบ  โดยไม่มีการจ่ายเงินจริง
 
ความเห็น:   เกมส์ต้องมีการได้เสียเป็นเงินจริง ๆ    มิเช่นนั้นจะใช้อ้างอิงไม่ได้   วงการวิชาการเรื่องทฤษฎีเกมส์จะไม่รับพิจารณาลงตีพิมพ์    ดังนั้นจึงมีข้อสงสัยว่า หากผู้เล่นต้องเสียเงิน เราจะเอาเงินมาจากเขาได้อย่างไร คือ เขาจะโดนลงโทษอย่างไร
 




5. ในขั้นตอนการเล่นเกมส์  มีการกำหนดเป็น Probability เช่น ให้ทอยลูกเต๋า หรือเปิดไพ่

ความเห็น:  การทำอย่างนี้จะเป็นการทดสอบทัศนคติที่มีต่อความเสี่ยง ไม่ใช่เกมส์   ให้อ่านเรื่อง การทดลองในทฤษฎีเกมส์หากทำไม่ดีจะเป็นเพียงการทดสอบทัศนคติที่มีต่อความเสี่ยง ได้ที่นี่ >>Link<
<   ซึ่งสรุปได้ว่า ต้องให้มนุษย์เป็นคนตัดสินใจทุกขั้นตอน จะทอยลูกเต๋า หรือ Assume เอาไม่ได้
 
 


6. มุ่งใช้เศรษฐมิติในการวิเคราะห์ผล


ความเห็น:   แบบจำลองเศรษฐมิติ ไม่แน่ใจว่าจะสามารถใช้ได้หรือไม่  ขึ้นอยู่กับว่าจะมีจำนวนตัวอย่างเท่าไร   และที่สำคัญจำนวนตัวอย่างนั้นจะต้องแยกเป็นอิสระจากกันได้ด้วย  (Independent  observation)  กล่าวคือ  การตัดสินใจของคนเดียวกันในหลาย ๆ รอบ (ภายใต้หนึ่งสถานการณ์ แต่เล่นหลายรอบ)  ไม่ถือว่าเป็นอิสระจากกัน   จำนวนตัวอย่างจึงไม่ใช่  จำนวนชุดการทดลอง  คูณด้วย  จำนวนรอบที่เล่น    แต่เท่ากับเพียงจำนวนชุดการทดลองเท่านั้น


จำนวนชุดการทดลอง (independent  observation) เช่น  การทดลองกับคนกลุ่มหนึ่ง เรียกว่าหนึ่งชุดการทดลอง   โดยจะมีผู้เล่นตั้งแต่สองคนขึ้นไป  ทำการโต้ตอบกัน  บางชุดอาจจะต้องใช้คนมากถึงห้าคน  ก็ถือว่าเป็นชุดการทดลองเดียว   เช่น  ผู้เล่น 16  คน  เล่นด้วยกันชุดละสองคน  จะมีจำนวนชุดการทดลองเพียง  8  ชุดเท่านั้น   ไม่พอสำหรับการวิเคราะห์ด้วยเศรษฐมิติ  หากจะเชิญคนมาเล่นมากกว่านี้ก็ต้องใช้เงินมากขึ้นอีก  

 
ปัญหาของการทดลองด้วยทฤษฎีเกมส์อยู่ตรงนี้  คือจำนวนตัวอย่างน้อยมาก เราจึงมักใช้สถิติ Non-parametric แทน  


หากจะใช้เศรษฐมิติต้องดูดี ๆ ก่อน   ซึ่งพอจะมีช่องให้ทำได้เช่น  การดู Dynamic ของการตัดสินใจ  โดยใช้ตัวแปร lagged variable  หรือ  ดูปัจจัยที่มีอิทธิพลของการตัดสินใจในแต่ละรอบ  นั้นก็เป็นอีกทางหนึ่งที่เป็นไปได้  แต่ต้องวางแผนดี ๆ  พยายามทำให้มันเป็นการวิเคราะห์  Time Series หรือ Panel data analysis    >>อ่านตัวอย่างในเรื่องสถิติสำหรับการวิเคราะห์ทฤษฎีเกมส์<<
 
 
ถึงจะใช้เศรษฐมิติได้ดังที่กล่าวมาข้างต้น  มันอาจจะไม่ได้ตอบคำถามที่อยากรู้จริง ๆ   เพราะไม่ได้มีการเปรียบเทียบค่าบางอย่างที่เกิดพร้อม ๆ กันในทุก ๆ ชุดการทดลอง   ซึ่งสถิติ Non-parametric  ช่วยตอบได้ดีกว่า     เศรษฐมิติจึงอาจเพียงแต่ช่วยเพิ่มลูกเล่นและสีสันของงานเท่านั้น  แต่ไม่ได้จี้ไปที่หัวใจของคำตอบ






กลับสู่สารบัญ






 

เกี่ยวกับลิขสิทธิ์เนื้อหาในเว็บไซต์ิ์

ผู้เขียนไม่หวงห้ามที่ท่านจะคัดลอกบทความ บนเว็บไซต์นี้ไปใช้ในรายงานของท่าน  

แต่ขอความกรุณาเพื่อนนักวิชาการ เพื่อนผู้ทำเว็ปไซต์ 
น้อง ๆ นักเรียน นักศึกษา ทุกท่าน 
ได้โปรดเขียนอ้างอิงในรายงานของท่านตามหลักสากล

การไม่เขียนอ้างอิงดังกล่าวถือว่าละเมิดลิขสิทธิ์
และมีความผิดตามกฎหมาย  
 
 ขอขอบคุณทุกท่านมากครับ