Tourism Logistics - โลจิสติกส์สำหรับการท่องเที่ยว

Welcome


Tourism
Logistics



CMSE
Conference



Journal EEQEL




คลังหนังสือ
Komsan
Suriya



















ระบบการศึกษาเยอรมันที่คนไทยไม่คุ้น Print E-mail
คมสัน สุริยะ
15 มีนาคม 2553
 
 
ระบบการศึกษาไทยกับเยอรมันในระดับอุดมศึกษามีความแตกต่างกันหลายเรื่อง ซึ่งอาจจะทำให้คนไทยแปลกใจว่ามีอย่างนี้ด้วยเหรอ   อาทิเช่นเรื่องดังต่อไปนี้
 
1. จำนวนภาคเรียน
เยอรมันมีสองภาคเรียนเท่านั้น คือ ซัมเมอร์ (ฤดูร้อน) และวินเทอร์ (ฤดูหนาว)    ภาคเรียนฤดูร้อนถือเป็นภาคเรียนที่หนึ่ง เริ่มตั้งแต่เมษายนถึงกันยายน   ภาคเรียนฤดูนาวถือเป็นภาคเรียนที่สอง เริ่มตั้งแต่ตุลาคมจนถึงมีนาคม   ทว่าช่วงเวลาในการสอบของภาคฤดูร้อนจะเป็นประมาณเดือนกรกฎาคม และช่วงสอบของภาคฤดูหนาวจะเป็นเดือนกุมภาพันธ์   (เวลาว่างที่เกิดขึ้นระหว่างภาคเรียนจะเป็นวันหยุดยาวที่แทบจะไม่มีใครอยู่ที่มหาวิทยาลัย คือ มีนาคม สิงหาคม และกันยายน)    เวลาที่เราบอกว่าเมืองไทยมีสามภาคเรียน คือ ภาคเรียนที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 และ ภาคฤดูร้อน คนเยอรมันจะงงมาก ยิ่งเวลาต้องนับจำนวนภาคเรียนเพื่อกรอกลงในใบสมัครเข้าศึกษาต่อแล้วก็ยิ่งง   สิ่งที่เขายอมรับได้ในระบบของเขาคือให้นับเป็นปีละสองภาคเรียนเท่านั้น
 

2. การรับเข้าศึกษา
สำหรับนักศึกษาปริญญาเอกจะรับเข้าได้ทั้งสองภาคการศึกษา และไม่มีกำหนดเส้นตายในการลงทะเบียนเข้าเป็นนักศึกษา คือถ้าใครพร้อมเมื่อไรก็มาสมัครได้   แต่คณะที่รับเข้าเรียนจะประชุมกันเดือนละหนึ่งครั้งเพื่อตอบรับหรือปฎิเสธการสมัคร   เมื่อคณะตกลงรับแล้วก็จะออกใบ  Admission ให้นักศึกษานำไปลงทะเบียน
 

3. จำนวนรับเข้าศึกษา
มหาวิทยาลัยเยอรมันมีหน้าที่ให้การศึกษาแก่นักศึกษาปริญญาเอกในจำนวนที่ตกลงกันไว้กับรัฐบาลท้องถิ่น (แคว้น) โดยแยกเป็นโควต้าของนักศึกษาเยอรมันและนักศึกษาต่างชาติ   หากโควต้ายังไม่เต็ม และนักศึกษามีอาจารย์ที่ปรึกษาในมหาวิทยาลัยนั้นให้การสนับสนุน  และนักศึกษามีเอกสารหลักฐานครบถ้วนตามเกณฑ์ที่กำหนด  ทางมหาวิทยาลัยไม่สามารถปฎิเสธการรับเข้าเรียนได้      ต่อเมื่อมีจำนวนผู้สมัครมากกว่าจำนวนที่นั่งเท่านั้นถึงจะมีการคัดเลือก   ซึ่งโดยปกติยากที่จะเกิดเหตุการณ์ดังกล่าว เพราะโควต้าต่อปีเยอะมาก เช่น 30 คนต่อปีต่อคณะ เทียบกับคนมาสมัครประมาณ 10 ? 15 คนต่อปีเท่านั้น
 

4. ทำไมถึงมีผู้สมัครเรียนปริญญาเอกน้อย
คนที่จะเข้าเรียนปริญญาเอกต้องมีอาจารย์ก่อน  ซึ่งกว่าอาจารย์จะตกลง  ผู้สมัครต้องแสดงออกให้เห็นทั้งเรื่องความสามารถเชิงวิชาการ ความสนใจที่ไปทางเดียวกันกับอาจารย์ที่ปรึกษา และวุฒิภาวะที่จะเรียนต่อ ซึ่งล้วนแล้วแต่ต้องลงทุนสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจกันเป็นเวลานาน  
 
นอกจากนั้น  นักศึกษาต้องหาทุนทำวิทยานิพนธ์เอง  ในมหาวิทยาลัยโดยส่วนใหญ่จะเน้นการเรียนแบบทำวิทยานิพนธ์เป็นหลัก     ซึ่งนักศึกษาจะหลีกเลี่ยงทำงานวิจัยขนาดใหญ่ไม่ได้   แต่ปัญหาคือไม่มีทุนทำวิจัยให้  (นอกจาก ZEF บอนน์)   หากนักศึกษายังไม่แน่ใจว่าจะมีเงินทำวิจัยไหมก็ยังอาจจะยังไม่สมัคร   จนกว่าอาจารย์จะเห็นว่ามีทางได้ทุน  จึงจะให้สมัคร  

ส่วนคนต่างชาติที่สมัครเรียนน้อยเพราะส่วนหนึ่งพูดภาษาเยอรมันไม่ได้ อีกส่วนหนึ่งไม่มีเงินทุนสนับสนุน และอีกส่วนหนึ่งไม่มีอาจารย์ที่ปรึกษา
 

5. การย้ายมหาวิทยาลัย
นักศึกษาปริญญาเอกมักจะต้องย้ายมหาวิทยาลัยไปยังมหาวิทยาลัยที่อาจารย์ที่ปรึกษาของตนเองสังกัด   ในที่นี้มีสองกรณี  กรณีแรก  นักศึกษาย้ายตามอาจารย์ที่ย้ายไปมหาวิทยาลัยอื่น    กรณีที่สอง  นักศึกษาได้อาจารย์ที่ปรึกษาซึ่งอยู่ในมหาวิทยาลันอื่น    ไม่ว่ากรณีใดหากมหาวิทยาลัยปลายทางที่ย้ายไปนั้นมีหลักเกณฑ์สำหรับการจบการศึกษาเป็นอย่างใด นักศึกษาก็ต้องทำตามนั้น   หากนักศึกษาเคยลงเรียนบางวิชาที่มหาวิทยาลัยอื่นมาแล้ว สามารถยื่นเอกสารเพื่อขอเทียบหน่วยกิตได้   แต่ก็ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของมหาวิทยาลัยที่รับเข้าใหม่
 

6. ชื่อปริญญา
ชื่อของปริญญาเอกในเยอรมันจะไม่ตรงกับชื่อปริญญาของเมืองไทย เช่น ปริญญาเอกสาขาเศรษฐศาสตร์ สามารถเขียนได้หลายแบบ ไม่ว่าจะเป็นปริญญาเอก (เศรษฐศาสตร์) ในภาษาเยอรมันคือ Doktors der Wirtschaftswissenschaften แต่เวลาเขียนตัวย่อ อาจกลายเป็น (Dr. rer. pol.)  มาจาก rerum politicarum ซึ่งดูยากมากเพราะไม่เห็นคำว่า econ อยู่ตรงไหน คนไทยอาจจะตีความว่าเป็นปริญญาเอกรัฐศาสตร์ไปได้ ซึ่งนักศึกษาเรียนมาไม่เกี่ยวกับรัฐศาสตร์เลย  

บางมหาวิทยาลัย  นักศึกษาเรียนเศรษฐศาสตร์แต่อาจจะได้ปริญญาเอก (เกษตรศาสตร์) ในภาษาเยอรมันคือ Doktors der Agrawissenschaften (Dr. agr.)   คนไทยเห็นแล้วย่อมงงว่าตกลงไปเรียนเศรษฐศาสตร์แล้วทำไมจบมาเป็นเกษตรศาสตร์   เพราะคณะเกษตรศาสตร์บางทีใหญ่มากซึ่งอาจจะครอบคลุมภาควิชาเศรษฐศาสตร์เอาไว้ หรืออาจารย์ที่ปรึกษาย้ายไปสังกัดอยู่ในคณะเกษตรศาสตร์ (ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะเปลี่ยนอาจารย์ที่ปรึกษา)   

ดังนั้นในวงการวิชาการเยอรมันจะไม่สนใจชื่อปริญญา แต่จะสนใจชื่อวิทยานิพนธ์และชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา เพราะจะเป็นตัวบอกว่านักศึกษาที่จบมานั้นถนัดเรื่องอะไร เป็นเศรษฐศาสตร์หรือไม่ และเป็นเศรษฐศาสตร์สาขาไหน เป็นต้น   หากนักศึกษาไทยที่ให้ความสำคัญกับเรื่องปริญญา สมมติว่าเศรษฐศาสตร์ ขอแนะนำว่าทางปลอดภัยคือให้สมัครกับมหาวิทยาลัยที่มีคณะเศรษฐศาสตร์แยกออกมาชัดเจน ถึงกระนั้นก็ต้องเช็คให้ละเอียดว่าคณะนั้นออกปริญญาที่สะกดว่าเศรษฐศาสตร์หรือเปล่า เช่น Dr. oec, Dr. rer. oec, Dr. sc. oec เป็นต้น  แต่บอกได้อย่างหนึ่งว่าที่เยอรมันไม่มีใครเขาสนใจกัน เวลาเราถามจุกจิกเรื่องนี้เขาก็จะว่าเราแปลก  (ดูรายชื่อมหาวิทยาลัยและชื่อปริญญาได้ด้านล่างบทความนี้)
 

7. การติดต่ออาจารย์ที่ปรึกษาก่อนการสมัครเข้าเรียนปริญญาเอก
ระบบเยอรมันแบบดั้งเดิมต้องให้ผู้สมัครมีอาจารย์ที่ปรึกษาก่อนสมัครเข้าเรียน   นั่นจึงเป็นปัญหาของคนต่างชาติที่ไม่รู้จักใครที่เยอรมัน   โดยมากผู้สมัครจะได้อาจารย์ที่ปรึกษาจากการแนะนำของอาจารย์ในประเทศของตนเองอีกที เช่น สมมติว่าผมจบเยอรมันแล้วกลับมาทำงานในเมืองไทย ผมก็บอกนักศึกษาว่าถ้าอยากไปเยอรมันให้ติดต่ออาจารย์ท่านนั้นท่านนี้   นั่นเป็นทางที่ง่ายที่สุด   หากไม่มีสายสัมพันธ์อย่างนี้ก็ยากที่จะส่งจดหมายไปแนะนำตัวแล้วได้รับการตอบรับที่ดี      แต่ในระบบใหม่โดยเฉพาะปริญญาเอกที่สอนเป็นภาษาอังกฤษและได้รับการสนับสนุนจาก DAAD (ทุนรัฐบาลเยอรมัน) มักจะไม่ต้องติดต่ออาจารย์ที่ปรึกษาก่อน ผู้สมัครเพียงแต่สมัครเข้าโครงการ หลังจากได้รับการคัดเลือกให้เข้าเรียนแล้วก็ค่อยหาอาจารย์ที่ปรึกษาอีกที ซึ่งระบบการแนะนำกันภายในจะเป็นคนชักพาให้ไปพบกับคนที่น่าจะเหมาะกับเราได้ในที่สุด
 
 
8. การลงทะเบียนในภาคเรียนต่อไป
แม้ว่านักศึกษาปริญญาเอกจะไม่มีเส้นตายสำหรับการลงทะเบียนเป็นนักศึกษาของมหาวิทยาลัย แต่เมื่อเป็นนักศึกษาแล้ว   จะมีเส้นตายให้ลงทะเบียนสำหรับภาคเรียนต่อไป   ระบบของมหาวิทยาลัยอาจจะให้นักศึกษาดำเนินการด้วยตัวเองกับเครื่องคอมพิวเตอร์    ซึ่งนักศึกษาจำเป็นต้องไม่ลืมกำหนดการนี้ หากพลาดอาจจะมีผลทำให้ต้องพ้นสภาพการเป็นนักศึกษา หรืออย่างน้อยก็จะถือว่านักศึกษาลาพักการศึกษาในภาคเรียนนั้น  ซึ่งมีผลทำให้ไม่นับเวลาเรียน  แล้วจะทำให้จบช้าลง 
 

9. การลงทะเบียนสอบ
การลงทะเบียนเรียนในภาคการศึกษาไม่ได้หมายความว่านักศึกษาจะเข้าสอบได้   หากนักศึกษาต้องการเข้าสอบและต้องการเกรด   จำเป็นต้องลงทะเบียนสอบอีกครั้ง    สำคัญมาก  ซึ่งนักศึกษาต้องติดต่อที่สำนักทะเบียนหรือเรียกว่า Pr?fungsamt ของคณะที่นักศึกษาสังกัด   หากเรียนมาทั้งเทอมแล้วไม่ได้ลงทะเบียนสอบ  ถือว่าเทอมนั้นโมฆะ  ไม่มีการออกเกรดให้
 

10. ทรานสคริป
การเก็บหน่วยกิตในระบบการศึกษาปริญญาเอกของเยอรมันไม่จำเป็นที่จะต้องออกเป็นเกรด   แต่อาจจะออกเป็นใบรับรองการเข้าเรียน (participation)  และใบรับรองการนำเสนอผลงาน (presentation)   คล้ายกับการออกเกรดในเมืองไทยว่า  ผ่าน หรือ ไม่ผ่าน   ซึ่งนักศึกษาจะต้องไปขอใบรับรองนี้จากอาจารย์ผู้สอนเป็นรายวิชาไป    ใบรับรองเหล่านี้เมื่อนำมารวมกับใบเกรดที่เกิดจากการเข้าสอบ (ในรายวิชาที่มีการให้เกรด)  ก็จะนำมาเทียบว่าผ่านเกณฑ์ที่วางไว้ทั้งหมดหรือยัง     ท้ายที่สุดมหาวิทยาลัยจะไม่ออกทรานสคริปให้แต่อย่างใด   แต่ถือว่าใบรับรองเหล่านั้นเป็นตัวแทนของทรานสคริป ดังนั้นถ้าได้มาแล้วก็ให้เก็บไว้ดี ๆ อย่าทำหาย 
 

11. หน่วยกิต
ระบบการศึกษาเยอรมันแบบดั้งเดิมจะไม่คิดหน่วยกิตให้เหมือนกับเมืองไทย แต่เรียกว่า SWS (Semesterwochenstunden) คือ จำนวนชั่วโมงต่อสัปดาห์ เช่น 2 SWS   หมายถึงวิชาที่มีจำนวนชั่วโมงเรียนในห้องเรียน 2 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ต่อมาระบบการศึกษาที่ต้องรองรับนักศึกษาจากสหภาพยุโรปทำให้มหาวิทยาลัยต้องปรับเปลี่ยนการคิดหน่วยกิตเป็น ECTS (European Credit Transfer System) ซึ่งใช้เทียบหน่วยกิตได้ทั่วทั้งสหภาพยุโรป วิธีการคำนวณ SWS เป็น ECTS คำนวณดังนี้
 
วิชาบรรยายที่มีการสอบ   2 SWS = 6 ECTS
วิชาสัมมนาที่ต้องนำเสนอสองครั้ง แต่ไม่มีสอบ   2 SWS = 4 ECTS
 
จะเห็นว่าการคำนวณ SWS เป็น ECTS นั้นนับความพยายามนอกห้องเรียนด้วย คือ วิชาที่มีสอบก็ต้องเตรียมตัวมากกว่าวิชาที่ไม่มีสอบ จึงได้หน่วยกิตมากกว่า   แต่สำหรับเมืองไทยแล้วนับหน่วยกิตเฉพาะเวลาที่ใช้ในห้องเรียนเท่านั้น เช่น 3 หน่วยกิต หมายถึง วิชาที่ใช้เวลาในห้องเรียน 3 ชั่วโมงต่อสัปดาห์
 
อย่างไรก็ตาม การสำเร็จการศึกษาในระบบเยอรมันนับจาก SWS ไม่ได้นับจาก ECTS
 
 
12. เกรด
การออกเกรดของเยอรมันจะกลับหัวกลับหางกับของไทย ให้เอา 5 ลบเกรดเยอรมันจะกลายเป็นเกรดไทย   เช่น 1.00 ของเยอรมัน คือ 4.00 ของไทย      ไม่เพียงเท่านั้น เกรดจะไม่ได้เป็นขั้น ๆ ว่า A B+ B แต่จะเป็นทศนิยมเช่น 1.12    2.00   2.14   2.56   อย่างนี้เลย    และที่สำคัญการสอบตกคือได้เกรด 5.00 คือ F เท่านั้น   ไม่มีการกำหนดเกรด GPA ขั้นต่ำว่าจะต้องได้เท่าไรถึงจะสำเร็จการศึกษา ขอให้ผ่านให้หมดเป็นใช้ได้   แต่ขอบอกว่าข้อสอบหินทีเดียวกว่าจะผ่านได้ และเกณฑ์การสอบผ่านคือ 50% ขึ้นไปไม่มีอนุโลม
 

13. การรับปริญญาและชุดครุย
มหาวิทยาลัยเยอรมันไม่มีพิธีการในการมอบปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก หลังจากการสอบวิทยานิพนธ์แล้ว   กรรมการจะลงมติว่าจะรับวิทยานิพนธ์หรือไม่ ถ้ารับก็ถือว่าสำเร็จการศึกษา และจะมีการออกมาแสดงความดีใจกันหน้าห้องสอบ         เริ่มต้นด้วยการกล่าวของประธานกรรมการสอบ ตามด้วยอาจารย์ที่ปรึกษาว่าตลอดเวลาที่ทำงานกับคนนี้เป็นอย่างไร และนักศึกษากล่าวปิดท้ายซึ่งก็จะขอบคุณอาจารย์และเพื่อน ๆ ที่ให้กำลังใจ   พร้อมกับมีแซว ๆ กันบ้าง   แล้วก็เปิดแชมเปญรินแจกกันเพื่อฉลอง      จากนั้นก็จะได้หมวกใบหนึ่งและครุยตัวหนึ่งที่เอากลับบ้านไม่ได้เพราะเป็นสมบัติของมหาวิทยาลัย   แล้วก็ถ่ายรูปกัน         สำหรับมหาวิทยาลัยเกิร์ทธิงเก้นแล้ววันดีคืนดีก็จะพากันไปจูบรูปปั้น แกนเซลีเซล ที่อยู่กลางเมือง     ซึ่งเป็นประเพณีที่สืบทอดมายาวนาน สำหรับด๊อกเตอร์ใหม่ของมหาวิทยาลัย    การที่จะหวังว่าจะได้หอบเสื้อครุยสวย ๆ กลับมาเมืองไทยนั้นไม่มี    เขาบอกว่าถ้าอยากได้ก็ไปหาเอาชุดครุยอะไรก็ได้สีดำแล้วก็ใส่เชิ้ตขาวผูกเน็คไท แล้วก็หาหมวกแบบที่ใช้รับปริญญามาใส่ ก็ถือว่าใช้ได้แล้ว     ส่วนใบปริญญาก็ติดต่อขอรับได้ที่เลขานุการของคณะฯ   เมื่อได้แล้วก็กลับบ้านเป็นอันจบ
 

14. ต้องมีผลสอบภาษาเยอรมันหรือไม่
นักศึกษาไทยก็กลัวว่าจะพูดเยอรมันไม่ได้ไม่ต้องกลัว หากเป็นโปรแกรมที่สอนเป็นภาษาอังกฤษก็ใช้คะแนน TOEFL    และ    GRE    สมัคร   แต่หากบางคณะไม่มีโปรแกรมภาษาอังกฤษแต่ยอมให้ทำวิทยานิพนธ์เป็นภาษาอังกฤษ นักศึกษาจะได้รับการยกเว้นไม่ต้องสอบภาษาเยอรมัน ทั้งนี้ต้องคุยกับอาจารย์ที่ปรึกษาให้ชัดเจน    และให้อาจารย์ที่ปรึกษาเขียนไปบอกคณะฯ ว่านักศึกษาคนนี้จะทำวิทยานิพนธ์เป็นภาษาอังกฤษ     และให้คณะฯ เขียนไปบอกมหาวิทยาลัยอีกต่อหนึ่งว่าจะขอยกเว้นเรื่องผลสอบภาษาเยอรมัน    ซึ่งโดยมากก็ไม่มีปัญหา   นอกเสียจากว่านักศึกษาไปตกปากรับคำกับอาจารย์ที่ปรึกษาว่าจะเขียนวิทยานิพนธ์เป็นภาษาเยอรมันนั่นก็สุดแล้วแต่
 

15. ค่าใช้จ่ายในการศึกษา
 
15.1 ค่าเล่าเรียน  
นักศึกษาที่ได้ทุน DAAD (ทุนรัฐบาลเยอรมัน) จะจ่ายค่าเล่าเรียนถูกกว่านักศึกษาปกติ หากไม่ได้ทุน นักศึกษาปริญญาเอกจะต้องจ่ายเทอมละประมาณ 200 ยูโร (ถ้าได้ทุนเหลือประมาณ 150 ยูโร)  
 
15.2 ค่าหอพัก 
มีหลายราคา แล้วแต่สภาพและเมืองที่ไปศึกษา ยิ่งเป็นเมืองใหญ่ก็แพง
ยกตัวอย่างเช่น    
ห้องพักรวม ห้องเดี่ยว 12 คน แต่รวมห้องครัวและห้องน้ำใช้ด้วยกัน   150 ยูโร
ห้องพักเดี่ยว ห้องน้ำแยก แต่รวมห้องครัว   160  ยูโร
ห้องพักเดี่ยว ห้องน้ำแยก ห้องครัวแยก   250 ยูโร
ห้องพักเดี่ยว ห้องน้ำแยก ห้องครัวแยก แบบเกสท์เฮ้าส์อย่างดี   เมืองเล็ก 350 ยูโร   เมืองใหญ่ 550 ยูโร
ห้องพักคู่ ห้องน้ำแยก ห้องครัวแยก แบบเกสท์เฮ้าส์อย่างดี   เมืองเล็ก 565 ยูโร   เมืองใหญ่ 850 ยูโร
 
15.3 ค่าประกันสุขภาพ   
หากเป็นนักเรียนทุน DAAD จะมีประกันให้ในตัว หากไม่ใช่ก็จะต้องซื้อประกันในอัตราประมาณ  30 ? 50 ยูโรต่อเดือน   (30 ยูโรสำหรับ 18 เดือนแรก เดือนต่อไปหลังจากนั้นจะเพิ่มเป็น 50 ยูโร ) แต่ก็มีหลายอัตรา
 
15.4 ค่าพาหนะ  
บางมหาวิทยาลัยจะรวมค่ารถเมล์และรถใต้ดินไว้กับค่าลงทะเบียน ทำให้สามารถใช้ยวดยานเหล่านี้ได้ฟรีหากแสดงบัตรนักศึกษา แต่บางเมืองจะไม่รวมไว้ ทำให้อาจจะต้องเสียค่าพาหนะเพิ่มเดือนละ 30 ยูโร
 
15.5 ค่าอาหารและค่าใช้จ่ายในการศึกษา   
เดือนละประมาณ 400 - 500 ยูโร
 
โดยสรุปแล้ว 
หากมีงบประมาณ 1,100  ยูโรจะอยู่ได้อย่างสบาย หากน้อยกว่านี้ก็อาจจะต้องยอมอยู่ในหอพักที่มีคุณภาพลดลง 
 
 
 

ภาคผนวก

รายชื่อมหาวิทยาลัยและชื่อปริญญาเอกทางเศรษฐศาสตร์ที่ออกให้ เรียงตามลำดับอักษร
(ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ  11 มีนาคม 2553 อ้างอิงจาก Promotionsordnung เป็นหลัก)


Berlin (Frie)------(Dr.rer.pol)
Berlin (Humboldt)-----(Dr.rer.pol)
Berlin (TU)-----(Dr.rer.oec)
Bonn (Bonn Graguate School of Economics)---(Dr.rer.pol)
Bonn (Faculty of Agriculture)---(Dr.agr.)
Bonn (ZEF)---ขึ้นอยู่กับ First supervisor จะอยู่มหาวิทยาลัยไหน
Cologne---(Dr.rer.pol)
Duisburg---(Dr.rer.pol)
Frankfurt (Goethe Uni)-----(Dr.rer.pol)
Giesen---(Dr.rer.pol)
G?ttingen---(Dr.rer.pol)
Hamburg---(Dr.rer.pol)
Hannover---(Dr.rer.pol)
Hohenheim---(Dr.oec)
Karlsruhe---(Dr.rer.pol)
Kiel---(Dr.sc.pol)
Konstanz---(Dr.rer.pol)
Leipzig---(Dr.oec)
Manheim---(Dr.rer.pol)
Marburg---(Dr.rer.pol)
Munich (LMU)--(Dr.Phil and Dr.oec.publ)
Munich (TU)---(Dr.rer.pol and Dr.oec.)
M?nster---(Dr.rer.pol)
?sbabruck---(Dr.rer.pol)
Siegen---(Dr.rer.pol)
 




 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

เกี่ยวกับลิขสิทธิ์เนื้อหาในเว็บไซต์ิ์

ผู้เขียนไม่หวงห้ามที่ท่านจะคัดลอกบทความ บนเว็บไซต์นี้ไปใช้ในรายงานของท่าน  

แต่ขอความกรุณาเพื่อนนักวิชาการ เพื่อนผู้ทำเว็ปไซต์ 
น้อง ๆ นักเรียน นักศึกษา ทุกท่าน 
ได้โปรดเขียนอ้างอิงในรายงานของท่านตามหลักสากล

การไม่เขียนอ้างอิงดังกล่าวถือว่าละเมิดลิขสิทธิ์
และมีความผิดตามกฎหมาย  
 
 ขอขอบคุณทุกท่านมากครับ