Tourism Logistics - โลจิสติกส์สำหรับการท่องเที่ยว

Home เคล็ดลับวิจัย แบบจำลอง CGE 7 คำถามก่อนตัดสินใจทำ CGE
Welcome


Tourism
Logistics



CMSE
Conference



Journal EEQEL




คลังหนังสือ
Komsan
Suriya



















7 คำถามก่อนตัดสินใจทำ CGE Print E-mail
คมสัน สุริยะ
22 กุมภาพันธ์ 2553
 
 
ทำท่าจะกลายเป็นโศกนาฏกรรมไปแล้วสำหรับบทความเรื่อง แบบจำลอง CGE ที่ผมนำเสนอไปในเว็ปไซต์นี้ เพราะมีนักศึกษาหลายท่านอ่านแล้วอยากจะทำขึ้นมาจริง ๆ   แต่ไม่ได้รู้ว่ามันจะนำปัญหาอันใหญ่หลวงมาสู่ตนเองจนถึงขั้นไม่สำเร็จการศึกษา   ผมจึงต้องเขียนบทความนี้ขึ้นมาเพื่อเตือนกันไว้ก่อน   มิเช่นนั้นสิ่งที่ผมตั้งใจจะทำบุญจะกลายเป็นทำบาป
 
ก่อนที่ใครคนหนึ่งคิดจะทำการวิจัยด้วยแบบจำลอง CGE อยากให้ตอบคำถามเหล่านี้ก่อน
 

คำถามที่ 1:   มีโปรแกรมไหม
 
เรื่องนี้สำคัญที่สุด เพราะถ้าไม่มีโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่จะช่วยรันแบบจำลองแล้วก็จบ โปรแกรมที่ผมนำเสนอในบทความเรื่อง แบบจำลอง CGE นั้นเรียกว่า GAMS แบบ MPS/GE  เป็นโปรแกรมที่มีข้อจำกัดมากมาย จนแทบจะกลายเป็นของเล่น เพราะไม่สามารถใช้งานกับข้อมูลที่ซับซ้อนได้เลย อีกอย่างคือโค้ดที่ใช้นั้นเป็นโค้ดแบบปิด คือ เรามองไม่เห็นว่ามันทำงานอย่างไร ถูกหรือผิด   ดังนั้น มันจึงเหมาะสำหรับการเริ่มต้นทำความรู้จักกับแบบจำลอง CGE เท่านั้น   มันไม่สามารถทำให้นักศึกษาคนหนึ่งทำวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาโทได้สำเร็จอย่างแน่นอน 
 
โปรแกรมที่ใช้งานได้จริง ๆ ควรต้องเขียนจากโปรแกรม GAMS แบบธรรมดา หรือ โปรแกรม Matlab หรือโปรแกรม GEMPACK   ซึ่งสิ่งที่สำคัญที่สุดอีกอย่างก็คือ คุณต้องมีอาจารย์ที่มีโปรแกรมนั้นอยู่แล้ว อย่าได้พยายามเขียนเอง
 
ถ้าคุณอยากจะเขียนเองต้องใช้เวลาอย่างน้อยสามปี ปีที่หนึ่งเรียนทฤษฎีของ CGE ให้เข้าใจถ่องแท้ ปีที่สองตั้งหน้าตั้งตาเขียนโปรแกรมในคอมพิวเตอร์ตั้งแต่บรรทัดแรกจนถึงบรรทัดสุดท้าย ปีที่สามทดสอบโปรแกรมว่าถูกต้อง แล้วเมื่อถูกแล้วถึงจะเอาไปใช้งานได้
 
ปัญหาที่คุณคาดไม่ถึงก็คือ แล้วใครจะเป็นคนบอกว่าโปรแกรมของคุณถูกต้อง ในเมืองไทยจะมีใครตรวจให้ได้ อาจารย์ท่านหนึ่งที่ผมรู้จักเขียนโปรแกรมเองจาก GAMS แต่เขาอยู่ฮาร์วาร์ด มีคนตรวจให้ได้ แต่เราจะหาใครมาตรวจให้   ถ้าตรวจกันแบบผิด ๆ ถูก ๆ แล้วจะแน่ใจได้อย่างไรว่าโปรแกรมจะคำนวณออกมาได้อย่างถูกต้อง แล้วถ้าต้องเชิญอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญชื่อดังของเมืองไทยมาตรวจให้   จะมีค่าใช้จ่ายมากเพียงใด หรือถึงจะยอมจ่ายแต่อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญเหล่านั้นอาจจะไม่ว่างจะมาตรวจให้ก็ได้   แล้วถ้าไม่มีคนตรวจ นักศึกษาจะจบได้อย่างไร
 
เพื่อนของผมจบจุฬาฯ รุ่นเดียวกันใช้แบบจำลอง CGE วิเคราะห์เรื่องการค้าระหว่างประเทศ ยังต้องใช้โปรแกรมที่ทางจุฬาฯ มีอยู่แล้ว คือ CAMGEM ซึ่งเขียนโดยอาจารย์ขวัญใจ อรุณสมิทธิ์   โดยมีพื้นฐานมาจากโปรแกรมของมหาวิทยาลัยโมนาร์ชของออสเตรเลีย   
 
ผมทำวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกโดยใช้แบบจำลอง CGE ที่เขียนบน Matlab แต่คนเขียนก็คือ ศาสตราจารย์โยฮันเนส เบิ๊ร์กเก้อร์    แห่งมหาวิทยาลัยคีล ประเทศเยอรมนี   เพื่อนผมอีกสองคนใช้แบบจำลอง CGE ที่เขียนบน GAMS แต่ก็ใช้โปรแกรมจากศาสตราจารย์เคล๊าส์ โฟรแบร์ก จากสถาบันวิจัยนโยบายอาหารโลก   (IFPRI)
 
อาจารย์อนันต์ วัฒนกุลจรัส ทำวิทยานิพนธ์ด้วยแบบจำลอง CGE ผมไม่ทราบว่าอาจารย์ใช้โปรแกรมของท่านใดหรือเขียนเอง แต่มีศาสตราจารย์เอียน ค๊อกซ์เฮด แห่งมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน เมดิสัน ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นผู้ตรวจให้
 
สมมติว่าคุณหาทางออกโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปอย่าง GAMS แบบ MPS/GE ย่อมต้องลดรายละเอียดของข้อมูลลงมามาก ซึ่งไม่เพียงพอที่จะทำให้มันเป็นวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาโทได้   หากเป็นการศึกษาระดับปริญญาตรีอาจจะพออนุโลมได้  
 
 
 
 
คำถามที่ 2:   มีอาจารย์ไหม
 
ปัญหานี้ก็สืบเนื่องมาจากคำถามแรก ถ้าคุณมีอาจารย์   อาจารย์ของคุณจะมีโปรแกรม และสามารถมอบให้คุณได้   หากคุณเข้าเป็นนักศึกษาของท่าน แม้ว่าโปรแกรมนั้นอาจารย์ของคุณจะได้จากที่อื่นมา แต่อย่างน้อยก็สามารถให้คุณใช้เพื่อจุดประสงค์ทางการศึกษา   และที่สำคัญคุณต้องเขียนขอบคุณเจ้าของโปรแกรมตัวจริงไว้ในรายงานของคุณด้วย
 
ประโยชน์ของการมีอาจารย์อีกประการก็คือ คุณจะมีคนตรวจงานให้   เพราะว่าถึงคุณมีโปรแกรมแต่หากใช้ไม่ถูก ผลการรันออกมาก็จะเพี้ยนได้   คุณต้องมีคนที่จะบอกคุณได้ว่าทำอย่างนี้ถูกและทำอย่างนี้ไม่ถูก   อีกทั้งเมื่อผลการรันออกมาก็จะแนะนำให้คุณได้ว่ามันเกิดขึ้นเพราะอะไร   คุณไม่มีทางเข้าใจกลไกของโปรแกรมได้อย่างครบวงจรถ้าไม่ได้รับคำแนะนำจากอาจารย์   หากปราศจากอาจารย์คุณไม่มีทางเข้าใจมันได้จริง ๆ และจะไม่สามารถอธิบายเหตุผลว่าทำไมโปรแกรมถึงคำนวณออกมาได้ว่าอย่างนั้น
 


คำถามที่ 3: มีข้อมูลไหม
 
CGE ต้องใช้ข้อมูลจากตาราง SAM ดังนั้นคำถามง่าย ๆ สั้น ๆ ก็คือ คุณมีข้อมูลตาราง SAM ไหม ถ้าไม่มีจะไปหาได้จากที่ไหน ต้องลงทุนเท่าไร 
 


คำถามที่ 4: รู้วิธีถ่ายทอดข้อมูลจากตาราง SAM ลงในโปรแกรม CGE ไหม
 
ขั้นนี้คือการเชื่อมระหว่างฐานข้อมูลกับตัวโปรแกรม คุณแน่ใจหรือไม่ว่าคุณรู้วิธีดึงข้อมูลจากตาราง SAM มาลงเป็นฐานข้อมูลในโปรแกรม CGE ได้อย่างถูกต้องและครบถ้วน  
 
 

คำถามที่ 5: รู้หรือไม่ว่าแบบจำลองของคุณมีเงื่อนไขสมมติเบื้องต้นอย่างไร
 
แบบจำลองไม่ว่าจะแบบไหนต่างก็ทำงานบนเงื่อนไขสมมติเบื้องต้น (Assumption) ทั้งสิ้น ทำไมต้องสมมติ ก็เพราะว่าเราไม่สามารถจำลองทุกอย่างในโลกให้เหมือนจริงได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ในแบบจำลอง ของบางอย่างจึงต้องสมมติว่าให้เป็นอย่างนั้นอย่างนี้เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา   หากไม่สมมติก็อาจจะไม่ได้ผลการศึกษาออกมา  

การสมมติยังเป็นการทำให้สภาพแวดล้อมคงที่ หมายความว่า เรากำหนดให้สภาพแวดล้อมเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งแล้วศึกษาผลลัพธ์ที่เกิดในสภาวะแวดล้อมนั้น   หากไม่สมมติก็ไม่สามารถเห็นผลลัพธ์ที่ชัดเจนเพราะสภาวะแวดล้อมไม่นิ่งพอ อุปมาเหมือนน้ำไม่นิ่งเราก็จะไม่เห็นตัวปลาในน้ำ
 
ปัญหาก็คือ คุณรู้ไหมว่าเงื่อนไขสมมติเบื้องต้น (Assumption) ในแบบจำลองของคุณคืออะไร ถ้าถามจะตอบได้ไหม  ถ้าตอบไม่ได้คุณจะรู้ได้อย่างไรว่าผลการศึกษาของคุณใช้ได้กับอะไรและใช้ไม่ได้กับอะไร
 


คำถามที่ 6:   แก้เงื่อนไขสมมติเบื้องต้น (Assumption) เป็นไหม
 
ในการสอบวิทยานิพนธ์ มักจะต้องโดนถามว่าหากสภาวะแวดล้อมเปลี่ยนไปไม่เหมือนกับสถานการณ์ที่สมมติขึ้นตามเงื่อนไขสมมติเบื้องต้น (Assumption)   ผลจะออกมาเป็นอย่างไร  
 
สำหรับเมืองไทยแล้วอาจจะอนุโลมไม่ถามคำถามนี้กันมาก หรือหากถามก็มักจะตอบว่าเราศึกษาภายใต้เงื่อนไขสมมตินั้น ๆ เท่านั้น   อย่างอื่นเราไม่ศึกษา   แต่หากเป็นเมืองนอกจะทำอย่างนี้ไม่ได้ เพราะเขาถือว่าหากผลการศึกษาไม่สะท้อนความเป็นจริงก็ย่อมจะเอาไปใช้อะไรไม่ได้ ดังนั้นเขาจึงพยายามจะทำให้เงื่อนไขสมมติใกล้เคียงกับความจริงมากที่สุด
 
แล้วเมื่อคุณต้องแก้ไขเงื่อนไขสมมติในแบบจำลอง CGE คุณจะทำได้ไหม
 


คำถามที่ 7: คุณแน่ใจหรือไม่ว่าคำถามวิจัยของคุณ
ต้องการวิเคราะห์ด้วยกรอบของ General Equilibrium (ดุลยภาพครอบคลุม)
 
General Equilibrium (ดุลยภาพครอบคลุม) ใช้วิเคราะห์ผลกระทบจากบางเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ณ จุด ๆ หนึ่งของระบบเศรษฐกิจแล้วส่งผลเป็นลูกโซ่ไปยังส่วนอื่น ๆ ของระบบด้วย   เราเรียกกันง่าย ๆ มันมี Indirect effect  (ผลทางอ้อม) ไปยังตลาดอื่น ๆ  
 
คุณแน่ใจหรือไม่ว่างานวิจัยของคุณจะไม่สามารถตอบคำถามได้หากไม่วิเคราะห์ Indirect effect   งานวิจัยหลาย ๆ อย่างที่ผมเคยเห็นในระดับปริญญาโท ปริญญาเอก หรือแม้แต่ระดับอาจารย์ก็ไม่จำเป็นต้องวิเคราะห์ Indirect effect  ดังนั้นก็ไม่จำเป็นต้องลงทุนทำแบบจำลอง CGE
 
แต่หากคุณคิดว่ามันเป็นเรื่องจำเป็นที่จะต้องวิเคราะห์ Indirect effect แล้ว ชนิดที่ว่าหากไม่วิเคราะห์มันคุณก็จะไม่ได้คำตอบอะไรเลยจากงานวิจัย คุณก็คงจะต้องลงทุนทำแบบจำลอง CGE
 
 

สรุป
 
ผมไม่ได้ต้องการจะทำร้ายน้ำใจของใครที่อยากจะทำแบบจำลอง CGE ตรงข้ามกลับรู้สึกขอบคุณที่มีใจให้กับ CGE 
แต่ผมอดห่วงไม่ได้หากต้องเห็นใครสนใจมัน รักมัน จนถลำลึกไปโดยไม่รู้ตัวว่าไม่มีความพร้อมที่จะจัดการกับมัน  
สิ่งที่ผมแนะนำได้อย่างจริงใจที่สุดคือ คุณต้องมีครู   
ผมเขียนไว้แล้วในเรื่อง  เรียน CGE ต้องมีครู   แต่คุณอาจจะอ่านแล้วไม่เข้าใจ เพราะผมไม่ได้พูดตรง ๆ   แต่พูดอ้อม ๆ ให้ได้คิด  
มาบทความนี้ผมพูดอย่างตรงไปตรงมามากขึ้น และจี้ไปเลยว่า
ถ้าคุณอยากทำ CGE จริง ๆ คุณต้องมีครู และต้องไปนั่งเรียนในวิชา CGE อย่างน้อยหนึ่งเทอม  
ไม่มีใครที่ผมเคยเห็นทำ CGE แล้วไม่มีครูและไม่เคยนั่งเรียนในชั้นเรียน 
ลำพังการอ่านหนังสือเองอาจจะทำให้คุณรู้อะไรบ้างแต่ไม่ทั้งหมด และสิ่งที่คุณไม่รู้นั่นแหละจะกลับมาทำร้ายคุณในที่สุด
 

ใครจะเป็นครูให้คุณได้บ้าง 
เท่าที่ผมทราบนะครับ หากตกหล่นรายชื่อท่านใดผมใคร่ขออภัยมา ณ ที่นี้
 
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ดร.อิศรา ศานติศาสน์
ดร.ขวัญใจ อรุณสมิทธิ์ (เกษียณแล้ว)
ดร.ดนุพล อริยสัจจากร
 
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ดร. สายพิณ ชินตระกูลชัย
ดร. นิพนธ์ พัวพงศกร
 
สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า)
ดร. อนันต์ วัฒนกุลจรัส
ดร.สมพจน์ กรรณนุช
 
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ดร. เรืองไร โตกฤษณะ
ดร. จารึก สิงหปรีชา
อ. อิทธิพงศ์ มหาธนเศรษฐ์
 
มหาวิทยาลัยมหิดล
ดร.สวรัย บุณยมานนท์
 
มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย
ดร. อัทธ์ พิศาลวานิช
 
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ)
ดร.สมชัย จิตสุชน
 
สำนักนโยบายยุทธศาสตร์ สนง.ปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ดร. ณัฐพงษ์ พัฒนพงษ์
 
 
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ผมจะกลับไปสอนในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2554 ครับ
 
 
 
 
 
 
 
 

เกี่ยวกับลิขสิทธิ์เนื้อหาในเว็บไซต์ิ์

ผู้เขียนไม่หวงห้ามที่ท่านจะคัดลอกบทความ บนเว็บไซต์นี้ไปใช้ในรายงานของท่าน  

แต่ขอความกรุณาเพื่อนนักวิชาการ เพื่อนผู้ทำเว็ปไซต์ 
น้อง ๆ นักเรียน นักศึกษา ทุกท่าน 
ได้โปรดเขียนอ้างอิงในรายงานของท่านตามหลักสากล

การไม่เขียนอ้างอิงดังกล่าวถือว่าละเมิดลิขสิทธิ์
และมีความผิดตามกฎหมาย  
 
 ขอขอบคุณทุกท่านมากครับ